ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ – ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ

problimata_simperiforas

Πολλοί γονείς απευθύνονται σε ειδικό επειδή έχουν σημαντική δυσκολία να βάλουν όρια και να ελέγξουν τη συμπεριφορά του παιδιού τους. Το φαινόμενο αυτό είναι ιδιαίτερα συχνό, σε ορισμένες περιπτώσεις όμως ενδέχεται να ξεφεύγει από τα πλαίσια των αναμενόμενων, «φυσιολογικών» δυσκολιών και να διαταράσσει σημαντικά την καθημερινότητα της οικογένειας και τη ζωή του παιδιού. Κατ’αρχάς, μέρος της φυσιολογικής ανάπτυξης του παιδιού είναι και οι προσπάθειες ανεξαρτητοποίησης και επιβολής στο περιβάλλον κατά τη νηπιακή ηλικία. Την περίοδο αυτή το νήπιο χαρακτηρίζεται από αυξημένη τάση για αυτάρκεια, αυτονομία και ανάληψη πρωτοβουλιών, όποτε και προκύπτουν οι πρώτες συγκρούσεις με τους γονείς. Αυτές μπορεί να εκδηλωθούν με πείσμα, ανυπακοή και αντιδραστική συμπεριφορά εκ μέρους του παιδιού και με έντονες παρατηρήσεις, απαγορεύσεις κι επιβολή τιμωριών εκ μέρους των γονέων. Ο τρόπος με τον οποίο οι γονείς θα ερμηνεύσουν και θα αντιμετωπίσουν την αντίδραση του παιδιού έχει εξέχουσα σημασία τόσο για την ψυχοσυναισθηματική του ανάπτυξη, όσο και για την κοινωνική του προσαρμογή. Αυτή είναι η περίοδος που μπαίνουν οι βάσεις για τον αυτοέλεγχο και την υπευθυνοτήτα και κατ’επέκταση το είδος των σχέσεων του παιδιού με το περιβάλλον του και με τις μορφές εξουσίας, τις υποχρεώσεις και τους κανόνες. Επίσης, η ποιότητα των αλληλεπιδράσεων γονιών-παιδιού στη φάση αυτή, θα καθορίσει και το εάν η αντιδραστική συμπεριφορά του νηπίου θα υποχωρήσει ή θα παγιωθεί και θα εξελιχθεί σε σοβαρότερο χρόνιο πρόβλημα συμπεριφοράς (εναντιωματική προκλητική διαταραχη/ διαταραχή διαγωγής).

Ο ψυχολόγος είναι σε θέση να αξιολογήσει τη βαρύτητα του προβλήματος και να καθοδηγήσει τους γονείς να ανακαλύψουν πιο αποτελεσματικούς τρόπους επιβολής ορίων, που να ταιριάζουν στο παιδί και στην οικογένειά τους. Η έννοια-κλειδί στην περίπτωση αυτή είναι η σταθερότητα, από την πλευρά των γονιών στους κανόνες που θα θέσουν, αλλά και στις τιμωρίες, οι οποίες θα πρέπει να είναι πάντα ανάλογες του παραπτώματος και της ηλικίας του παιδιού.