ΕΝΟΥΡΗΣΗ

Η διαδικασία απόκτησης ελέγχου των σφιγκτήρων μυών και σωστής χρήσης της τουαλέτας αποτελεί ένα σημαντικό αναπτυξιακό επίτευγμα του παιδιού και συνήθως πραγματοποιείται μεταξύ του 2ου και του 3ου έτους. Η επιτυχής ολοκλήρωσης της διαδικασίας αυτής προκαλεί στους γονείς συναισθήματα ικανοποίησης, εφόσον ο έλεγχος της απέκκρισης αποτελεί μια από τις βασικότερες κοινωνικές επιταγές, αλλά και ένδειξη φυσιολογικής ωρίμανσης του παιδιού. Για είναι σε θέση το παιδί να χρησιμοποιεί την τουαλέτα σωστά, πρέπει να έχει ωριμάσει τόσο οργανικά, όσο και νοητικά και συναισθηματικά, ώστε να αντιλαμβάνεται τον τρόπο, αλλά και το λόγο για τον οποίο πρέπει ο ανθρωπος να ελέγχει την ούρηση του.

Ως ενούρηση ορίζεται η επαναλαμβανόμενη ακούσια κένωση της κύστης την ημέρα ή/ και τη νύχτα, χωρίς την ύπαρξη οργανικού αιτίου, σε ηλικία μεγαλύτερη των 5 ετών. Η συμπεριφορά θα πρέπει είτε να εκδηλώνεται με συχνότητα τουλάχιστον δυο φορές την εβδομάδα και για διάστημα τουλάχιστον τριών συνεχόμενων μηνών, είτε να προκαλεί σημαντική έκπτωση στην κοινωνική ή άλλη λειτουργικότητα του παιδιού. Σε κάθε περίπτωση, επειδή υπάρχει και πρωτοπαθής ενούρηση, η οποία έχει κυρίως οργανική αιτιολογία, καλό είναι να γίνει ένας πλήρης οργανικός έλεγχος του παιδιού, ώστε να διευκρινισθεί το ενδεχόμενο αυτό.

Στην περίπτωση της δευτεροπαθούς ενούρησης τα αίτια είναι συνήθως ψυχολογικά και η ενούρηση αναφέρεται ως αντίδραση σε αγχογόνα περιστατικά, ειδικά σε ηλικίες μεταξύ 4 και 6 ετών. Για παράδειγμα, η γέννηση ενός μικρότερου αδερφού, οι εντάσεις ανάμεσα στους γονείς, ο αποχωρισμός από τη μητέρα, η διάλυση της οικογένειας, μια ασθένεια, μια απώλεια κλπ.

Συνήθως το στάδιο εκπαίδευσης στον έλεγχο των σφιγκτήρων διανύεται σχετικά ομαλά. Σε κάποιες περιπτώσεις ομως, η άσκηση του παιδιού στη χρήση της τουαλέτας αποτελεί πηγή άγχους για το ίδιο και για τους γονείς του, και ενδέχεται να προκαλέσει έντονες συγκρούσεις μεταξύ τους. Εάν οι προσπάθειες εκπαίδευσης ξεκινήσουν πριν ολοκληρωθεί η αναγκαία οργανική ωρίμανση, τότε συχνά είναι αναποτελεσματικές και κάποιες φορές επιβλαβείς. Εάν επίσης, η τακτική που ακολουθούν οι γονείς είναι αυστηρή και αυταρχική, τότε ενδέχεται το παιδί που αντιλαμβάνεται τη σημασία που έχει η διαδικασία αυτή για τους γονείς του, να το χρησιμοποιήσει ως ένα μέσο πρόκλησης της προσοχής κι επιβολής της θέλησής του. Αυτό που σίγουρα δε θέλουμε είναι να καταλήξει η εκπαίδευση στην τουαλέτα σε ένα παιχνίδι ελέγχου κι επικράτησης ανάμεσα στο παιδί και τους γονείς.

Η ενούρηση γενικά, αποτελεί ένα πρόβλημα που συχνά επηρεάζει την κοινωνικότητα και τις δραστηριότητες του παιδιού εκτός σπιτιού, μιας και υπάρχει ο φόβος ότι μπορεί να έρθει σε δύσκολη θέση, να «γίνει ρεζίλι» και να το κοροϊδέψουν. Έτσι, πολλά παιδιά που πάσχουν από ενούρηση αποφεύγουν εντελώς να εμπλακούν σε τέτοιες καταστάσεις, απομακρύνονται από τους φίλους τους και αισθάνονται άσχημα για τον εαυτό τους. Σε συνδυασμό με πιθανή αρνητική αντιμετώπιση του προβλήματος από τους γονείς, οι οποίοι ίσως θεωρούν ότι η ενούρηση οφείλεται σε τεμπελιά, μπορεί να δημιουργηθεί μια τεταμένη σχέση γονιών και παιδιού και μια δυσάρεστη ατμόσφαιρα στο σπίτι. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ένας ειδικός σε συνεργασία με τους γονείς και το παιδί και με τη βοήθεια κατάλληλων τεχνικών, είναι σε θέση να βοηθήσει να ξεπερασθεί το πρόβλημα με τον ομαλότερο τρόπο.