ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΥΠΝΟΥ | ΑΥΠΝΙΑ

Σημαντικός αριθμός ανθρώπων απευθύνονται σε κάποιον ειδικό μετά από μια παρατεταμένη περίοδο δυσκολιών στον ύπνο τους. Το συχνότερο πρόβλημα είναι η αϋπνία, η οποία ενδέχεται να παρουσιασθεί σε τρεις μορφές: το άτομο δυσκολεύεται πολύ να αποκοιμηθεί ή ξυπνάει πολλές φορές κατά τη διάρκεια της νύχτας ή ξυπνάει νωρίτερα, τουλάχιστον 2 ώρες πριν την επιθυμητή του ώρα αφύπνισης. Το αποτέλεσμα όλων των παραπάνω είναι το άτομο να μη ξεκουράζεται επαρκώς, και κατά συνέπεια να βιώνει ένα διαρκές αίσθημα κόπωσης, δυσκολίες συγκέντρωσης, ευερεθιστότητα, ενδεχομένως πονοκεφάλους κ.α. Σε περίπτωση που η αϋπνία διαρκέσει για μεγάλη χρονική περίοδο, για παράδειγμα πάνω από ένα μήνα, η συνολική λειτουργικότητα του ατόμου στην καθημερινότητά του επηρεάζεται σημαντικά, όπως επίσης και η διάθεσή του, και υπάρχει και η πιθανότηττα πρόκλησης ατυχήματος στον εαυτό ή σε άλλον, λόγω της μειωμένης εγρήγορσης και δυνατότητας συγκέντρωσης.

Η αϋπνία ενδέχεται να αποτελεί μεμονωμένο πρόβλημα για κάποιους ανθρώπους (πρωτοπαθής), αν και τις περισσότερες φορές συνδέεται με άλλες διαταραχές, όπως είναι κυρίως η κατάθλιψη και το έντονο άγχος. Συχνά οι δυσκολίες στον ύπνο παρουσιάζονται σε μία περίοδο αυξημένου στρες, λόγω επαγγελματικών ή σχολικών υποχρεώσεων ή λόγω σημαντικών γεγονότων ζωής και αλλαγών στην καθημερινότητα του ατόμου. Στις περιπτώσεις αυτές το πιθανότερο είναι η αϋπνία σταδιακά να υποχωρήσει καθώς το άτομο προσαρμόζεται στα νέα δεδομένα, όμως κάποιες φορές η δυσκολία επιμένει και παγιώνεται, κι αυτό έχει να κάνει κυρίως με την ιδιοσυγκρασία του καθενός και τον τρόπο που αντιμετωπίζει το θέμα. Σημαντικό ρόλο παίζουν οι αρνητικές σκέψεις και το άγχος για τις ενδεχόμενες συνέπειες της έλλειψης ύπνου που καταλαμβάνουν το μυαλό μας μετά από κάποια περίοδο αϋπνίας: για παράδειγμα, ότι δε θα μπορέσουμε να ξανακοιμηθούμε κανονικά, ότι δε θα μπορέσουμε να αποδώσουμε την επομενη μέρα, ότι θα προκαλέσουμε βλάβη στον οργανισμό μας κλπ. Οι σκέψεις αυτού του είδους εντείνουν το άγχος και απομακρύνουν την έλευση του ύπνου περαιτέρω.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, η βοήθεια από κάποιον ειδικό συνίσταται. Πέρα από τη συνταγογράφηση της σχετικής φαρμακευτικής αγωγής, που καλό είναι να γίνεται από ιατρό ψυχίατρο, και συντελεί στην αντιμετώπιση του συμπτώματος της αϋπνίας, υπάρχουν και μη φαρμακευτικοί τρόποι αντιμετώπισης του συνολικότερου προβλήματος. Καταρχήν, τα άτομα που έχουν την τάση να διαταράσσεται ο ύπνος τους εύκολα, μπορούν να βοηθηθούν εαν ακολουθούν κάποιους βασικούς κανόνες για την «υγιεινή» του ύπνου, όπως είναι η τήρηση σταθερών ωραρίων καθημερινά, η μη παραμονή στο κρεβάτι αν δεν καταφερνουν να αποκοιμηθούν κ.α. Επίσης, μέσω της ψυχοθεραπείας, μπορούν να αντικατασταθούν οι αρνητικές σκέψεις σχετικά με τον ύπνο, αλλά και να μάθει το άτομο να διαχειρίζεται με καταλληλότερο τρόπο το άγχος και τα συναισθήματά του.