ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΗΣ

mathisiΩς διαταραχές επικοινωνίας χαρακτηρίζουμε τις δυσκολίες στην παραγωγή κάποιων ήχων της ομιλίας (φωνολογική διαταραχή) ή τις δυσκολίες στη φυσιολογική ροή της ομιλίας (τραυλισμός). Επίσης, υπάρχουν και οι δυσκολίες στη χρήση του προφορικού λόγου (διαταραχή γλωσσικής έκφρασης) ή στην κατανόησή του (μικτή διαταραχή έκφρασης-κατανόησης). Οι διαταραχές παρατηρούνται μετά το πρώτο έτος ηλικίας, όπου τα βρέφη αρχίζουν κατά μέσο όρο να αναπτύσσουν το λόγο.

Με τον όρο μαθησιακές δυσκολίες αποκαλούμε τις ειδικές δυσκολίες στην ανάγνωση, τη γραφή και τα μαθηματικά που ενδέχεται να παρουσιάζει ένα παιδί, του οποίου οι επιδόσεις είναι σημαντικά κατώτερες από τις αναμενόμενες σε σχέση με την ηλικία, το νοητικό του επίπεδο και το επίπεδο της τάξης που φοιτά. Οι μαθησιακές δυσκολίες εμφανίζονται αργότερα, με την ένταξη του παιδιού στο σχολικό πλαίσιο, αν και ενδείξεις υπάρχουν από μικρότερη ηλικία, σημαντικότερη από τις οποίες είναι η ύπαρξη κάποιων διαταραχών επικοινωνίας. Ένας τύπος ειδικής μαθησιακής δυσκολίας που ακούγεται ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, είναι και η δυσλεξία, η οποία πρόκειται για μια συνδυασμένη δυσκολία του παιδιού καταρχήν στην ανάγνωση και κατ’ επέκταση στη γραφή.

Οι παραπάνω διαταραχές επηρεάζουν συνήθως τις ακαδημαϊκές επιδόσεις, αφού παρεμποδίζουν το παιδί σε βασικές μαθησιακές λειτουργίες, όπως η γραφή ή η ανάγνωση. Επιπλέον όμως, συχνά ενδέχεται να επηρεάσουν και άλλους τομείς της ζωής, με κυριότερο την κοινωνικότητα και τις διαπροσωπικές σχέσεις. Τα τελευταία χρόνια τα αποτέλεσματα ερευνών εστιάζουν κυρίως σε νευρολογική αιτιολογία των μαθησιακών διαταραχών, στην οποία παίζει σημαντικό ρόλο και η κληρονομικότητα. Υπάρχουν πλέον, τα ανάλογα εξειδικευμένα διαγνωστικά τεστ, με τη βοήθεια των οποίων, ο ειδικός είναι σε θέση να προσδιορίσει με αρκετή ακρίβεια το πεδίο των γνωστικών ελλειμμάτων του παιδιού, ώστε στη συνέχεια να σχεδιαστεί η κατάλληλη εκπαιδευτική αλλά και ψυχολογική παρέμβαση. Συνήθως η ολοκληρωμένη παρέμβαση για τις διαταραχές επικοινωνίας και μάθησης γίνεται από λογοθεραπευτή, ειδικό παιδαγωγό και ψυχολόγο, με στόχο τη σφαιρική υποστήριξη του παιδιού. Ο ρόλος του ψυχολόγου στην αντιμετώπιση των διαταραχών αυτών έγκειται κυρίως στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησης και των κοινωνικών δεξιοτήτων του παιδιού, στη διευκόλυνση της έκφρασης των συναισθημάτων και των σκέψεών του και στη συμβουλευτική γονέων σχετικά με τη στάση τους απέναντι στο πρόβλημα του παιδιού.